بیمه عمر برای فرزند یا سپرده بانکی؟ مقایسه بازدهی دو گزینه در افق ۲۰ ساله
برای تامین اینده فرزندتان، بیمه عمر معمولا انتخاب بهتری از سپرده بانکی است؛ نه لزوما چون همیشه سود عددی بیشتری میدهد، بلکه چون در کنار تشکیل اندوخته، امکان تعیین ذینفع و دریافت سرمایه فوت یا پوششهای تکمیلی را هم فراهم میکند.
سپرده بانکی برای کسی که فقط دنبال نقدشوندگی و دریافت سود مشخص است، گزینه بهتری به نظر میرسد. اما اگر هدف شما این است که در ۲۰ سال آینده برای تحصیل، ازدواج یا شروع زندگی فرزندتان سرمایه بسازید و همزمان پشتوانهای برای اتفاقهای پیشبینینشده داشته باشید، بیمه عمر انتخاب منطقیتری است. نکته مهم این است که مقایسه را فقط با یک درصد سود انجام ندهید. نرخ سپرده در دورههای مختلف تغییر میکند و سود بیمه عمر هم به نوع قرارداد، هزینه پوششها و مشارکت در منافع شرکت بیمه وابسته است.
مقایسه عددی بیمه عمر و سپرده بانکی در یک مثال ۲۰ ساله
برای اینکه تفاوت دو مسیر ملموستر شود، فرض کنید هر ماه ۱ میلیون تومان برای آینده فرزندتان کنار میگذارید؛ یعنی سالانه ۱۲ میلیون تومان و در مجموع ۲۰ سال، ۲۴۰ میلیون تومان پرداخت میکنید. در جدول زیر، مبالغ با فرض پرداخت ابتدای هر سال محاسبه شدهاند.
|
ارزش تقریبی در پایان ۲۰ سال |
فرض محاسبه |
گزینه |
|
حدود ۲.۸۷ میلیارد تومان |
سود سالانه ۲۰.۵ درصد، تمدید پیوسته سپرده و سرمایهگذاری دوباره همه سودها |
سپرده بانکی |
|
حدود ۹۶۸ میلیون تومان |
میانگین رشد خالص اندوخته ۱۲ درصد در سال |
بیمه عمر؛ سناریوی محتاطانه |
|
حدود ۱.۴۱ میلیارد تومان |
میانگین رشد خالص اندوخته ۱۵ درصد در سال |
بیمه عمر؛ سناریوی میانه |
|
حدود ۲.۰۸ میلیارد تومان |
میانگین رشد خالص اندوخته ۱۸ درصد در سال |
بیمه عمر؛ سناریوی خوشبینانه |
این جدول، پیشبینی یا تضمین مبلغ نهایی نیست. عدد سپرده بانکی بر این فرض بنا شده که نرخ فعلی تا ۲۰ سال تغییر نکند و سود هر سال دوباره سرمایهگذاری شود؛ در حالی که سپردههای بانکی معمولا در دورههای یک، دو یا سهساله تمدید میشوند و نرخ انها ممکن است تغییر کند. در بیمه عمر نیز مبلغ نهایی به جدول پیشنهادی شرکت بیمه، پوششهای انتخابی، هزینههای بیمهگری و سود مشارکت در منافع وابسته است.
چرا مقایسه بازدهی سپرده بانکی و بیمه عمر بهتنهایی کافی نیست؟
اگر فقط بخواهید پولی را با نرخ سود مشخص نگه دارید، سپرده بانکی مسیر سادهتری داشته، پول شما نقدشوندگی بالاتری دارد و در این مثال فرضی هم، بازده اسمی بالاتری نشان میدهد.
اما آینده فرزند شما فقط به مبلغ پایان ۲۰ سال محدود نیست. بیمه عمر میتواند برای دورهای طراحی شود که در آن، سرمایه فوت، پوشش بیماریهای خاص، ازکارافتادگی یا معافیت از پرداخت حقبیمه هم در نظر گرفته شود. یعنی بیمهنامه فقط برای روزی نیست که فرزندتان ۲۰ سال بزرگتر شده؛ برای اتفاقهایی هم هست که ممکن است پیش از آن رخ دهند. جدول زیر تفاوت کاربردی این دو گزینه را نشان میدهد:
|
بیمه عمر برای فرزند |
سپرده بانکی |
معیار |
|
پسانداز بلندمدت همراه با پوشش ریسک |
پسانداز و دریافت سود |
هدف اصلی |
|
بازخرید زودهنگام ممکن است بهصرفه نباشد |
معمولا بالاتر |
نقدشوندگی |
|
با انتخاب طرح و پوشش مناسب قابل اضافه شدن است |
ندارد |
پوشش فوت و ازکارافتادگی |
|
در بیمهنامه قابل تعیین است |
در چارچوب ارث یا وکالت بانکی |
تعیین ذینفع |
|
در برخی طرحها با پوشش معافیت از پرداخت حقبیمه قابل حمایت است |
وابسته به توان خانواده |
استمرار پسانداز در شرایط سخت |
|
هدف ۱۰ تا ۲۰ ساله برای آینده فرزند |
هدف مالی کوتاهمدت یا پول اضطراری |
در چه صورتی مناسب است؟ |
از مهمترین دلایلی که بیمه عمر برای فرزند شما انتخاب مناسبتری میتواند باشد این است که فرض کنید سه سال از شروع پسانداز گذشته و شما هر سال ۱۲ میلیون تومان پرداخت کردهاید. با فرض سود ۲۰.۵ درصد، موجودی سپرده بانکی پس از سه سال حدود ۵۳ میلیون تومان خواهد بود.
حالا فرض کنید برای بیمه عمر، سرمایه فوت ۱ میلیارد تومان انتخاب کردهاید و فرزندتان ذینفع بیمهنامه است. در صورت فوت فرد بیمهشده در طول قرارداد، معیار پرداخت فقط اندوخته چند سال اول نیست؛ سرمایه فوت توافقشده در بیمهنامه هم مطرح میشود. همین تفاوت، دلیل اصلی برتری بیمه عمر برای تامین آینده فرزند است.
البته یک نکته بسیار مهم وجود دارد که اگر هدف شما حمایت مالی از فرزند در صورت فوت والد است، بهتر است والدِ تامینکننده درآمد بیمهشده باشد و فرزند بهعنوان ذینفع در بیمهنامه ثبت شود. خرید بیمه صرفا به نام کودک، لزوما ریسک فوت والد را پوشش نمیدهد.
سود بیمه عمر از چه منبعی تامین میشود؟
بیمه عمر و تشکیل سرمایه معمولا از دو بخش تشکیل میشود: سود فنی و سود مشارکت در منافع. بخشی از حقبیمه برای پوششهای بیمهای و هزینههای قرارداد استفاده میشود و بخش دیگر به اندوخته تبدیل میشود. سپس، سودهای مربوط به قرارداد به این اندوخته اضافه خواهد شد. به همین دلیل، نباید سود بیمه عمر را با سود یک سپرده بانکی ساده یکی دانست. زیرا نرخ مشارکت در منافع ثابت نیست و عملکرد سرمایهگذاری شرکت بیمه روی آن اثر دارد. از طرف دیگر، بازخرید بیمهنامه در سالهای اول معمولا انتخاب مناسبی نیست؛ چون اثر هزینههای بیمهای و طول کوتاه سرمایهگذاری بیشتر دیده میشود.
چه زمانی سپرده بانکی انتخاب مناسبتری است؟
سپرده بانکی میتواند انتخاب بهتری باشد اگر:
- به پول آن در یکی دو سال اینده نیاز دارید
- هنوز بودجه اضطراری جداگانه ندارید
- نمیخواهید به پرداخت منظم بلندمدت متعهد شوید
- هدف شما فقط نگهداری نقدینگی با ریسک پایین است
اما برای هدفی مثل تامین هزینه دانشگاه، سرمایه شروع زندگی یا پشتوانه مالی فرزند در یک افق ۱۵ تا ۲۰ ساله، بیمه عمر مزیت مهمی دارد: پسانداز منظم را با پوشش ریسک ترکیب میکند.
بیمه بازار چطور انتخاب را سادهتر میکند؟
انتخاب بیمه عمر نباید فقط بر اساس وعده سود انجام شود. قبل از خرید، باید مبلغ حقبیمه، مدت قرارداد، سرمایه فوت، پوششهای بیماری و ازکارافتادگی، شرایط وام و جدول ارزش بازخرید را کنار هم ببینید. در بیمه عمر بیمه بازار میتوانید طرحهای بیمه شرکتهای مختلف را بررسی کنید و برای انتخاب بیمهای که با بودجه و هدف خانوادگی شما هماهنگ است، مسیر روشنتری داشته باشید. در این مقایسه، بهجای تمرکز بر یک عدد، پوششها، شرایط قرارداد و توانگری مالی شرکت بیمه را هم در نظر بگیرید.
جمعبندی
اگر تنها معیار شما سود اسمی و دسترسی سریع به پول باشد، سپرده بانکی گزینه سادهتری است. اما برای ساختن پشتوانه ۲۰ ساله برای فرزند، بیمه عمر انتخاب کاملتری محسوب میشود؛ چون اندوختهسازی را با سرمایه فوت، امکان تعیین ذینفع و پوششهای تکمیلی ترکیب میکند. بهترین تصمیم این است که بخشی از نقدینگی ضروری را در دسترس نگه دارید و برای هدف بلندمدت فرزند، به کمک بیمه بازار، بیمهنامهای انتخاب کنید که سرمایه فوت و پوششهای ان با نیاز واقعی خانواده شما هماهنگ باشد.